Yayınlanğan · Crimean Tatar

Çinde şirket açmaq: doğru teşkilat şeklini saylamaq

Çin anakarasında şirket qurmaq isteyen ecnebi esasçılar üçün teşkilat şekilleriniñ qarşılaştırması: WFOE, birge müessise, vekâletname ofisi ve serbest ticaret zonasındaki quruluşlar. Umumiy malümat; hukukiy ya vergi mesleatı değil.

Çin anakarasında biznes qurmaq qararı, adetince, birinci sırada «hangi teşkilat şekli?» sualine cevap bermekni talap ete. Bu yazı, ecnebi esasçılar içün esas variantlarnı ve olarnıñ küçük ve zayıf taraflarını sade bir şekilde izah ete. Lütfen diqqat etiñiz: burada yazılğanlar umumiy malümat olıp, hukukiy ya vergi mesleatı sayılmaz. Anaqararlar qabul etmezden evel, Çindeki yerli mutahassıs ve öz memleketiñizdeki mesleatçı ile laqırdı etiñiz.

Evelâ: ne içün teşkilat şekli bu qadar müim?

Çinde ecnebi sermayeli şirketlerniñ faaliyeti, esasen, «Ecnebi Sermayeli Şirketler Qanunu» ve alâqadar nizamnameler ile tanzim etile. Teşkilat şekli şu şeylerni belgileye: sermiye qoymaq ve çıqarmaq qaydaları, litsenziya almaq imkânı, kâr ve zararnı paylaşmaq tertibi, idare etüv qurulışı, işten çıqmaq (tasfiye) proseduraları ve bazı hallarda vergi mükellefiyeti. Yanlış şekil saylamaq, soñradan qayta qurulış ve ya litsenziya problemlerine sebep ola bilir.

Esas variantlar

1. Tam ecnebi sermayeli şirket (WFOE)

WFOE – Çinde ecnebi investor tarafından tam sahip olunğan mahdut mesuliyetli şirket. Bugün ecnebi esasçılarnıñ ekseriyeti içün eñ sıq saylanğan şekil. Avantajları: qarar qabul etüvniñ sadeligi, kârnıñ tamamen investorğa qalması, brend ve intellektual mülkiyetniñ nezaret altında olması. Eksiklikleri: sermiye qoymaq, bank hesabı açmaq, muhasebe ve uyğunluq (compliance) yüküni tam özüñiz taşıysıñız; bazı faaliyet türleri içün ayrı litsenziya kerek.

2. Birge müessise (JV)

Çinli bir şirket ile birge qurulğan müessise. Eger bazı sektorlar ecnebi sermayesi içün mahdut olsa ya da yerli ortaq pazarga, tedarik zıncırına ve devlet müessiselerine kirmege yardım etse, JV mantıqlı ola bilir. Lâkin qarar qabul etüvni paylaşmaq, kârni bölüşmek, idare etüv qurulışında kelisüvler yapmaq kerek. Ortaqlar arasındaki münasebetlerni baştan açıq-aydın yazmaq – eñ müim şart.

3. Vekâletname ofisi (RO)

Temsilcilik ofisi doğrudan-doğru ticaret yapalmaz: satış, kontrakt bağlamaq, kâr almaq kibi faaliyetler yasаq. Amma pazar araştırması, alâqa qurmaq, koordinatsiya kibi işler içün faydalı. Bazı hallarda RO-nıñ masrafları ve vergi mükellefiyeti meselesi ayrıca tetqiq etilmeli.

4. Serbest ticaret zonasındaki quruluşlar

Şanhay, Haynan ve diger serbest ticaret zonalarında ecnebi sermayesi içün bazı añlatmalar ve sadeleştirilgen proseduralar bar. Lâkin bu añlatmalar zonağa, sektorğa ve faaliyet türüne köre deñişe; olarnı «er yerde keçerli» dep qabul etmeñiz.

Saylamadan evel soranız kerek sualler

• Faaliyet türüñiz nedir? İmalat, toptan satış, perakende, IT, mesleat, restoran – er biri içün litsenziya ve şartlar farqlı.
• Müşteriñiz kim? Yerli şirketler, devlet müessiseleri ya da ihracat pazarları – bu, JV ya da WFOE saylavına tesir ete bilir.
• Nezaretni kim tutmaq isteysiñiz? Tam nezaret içün WFOE; yerli tecribeni paylaşmaq içün JV.
• Sermiye ve masraflar? Qaydiy sermiye, ofis, işçi, muhasebe – episi planğa kirsin.
• Uzun müddetli planıñız nedir? Çıqmaq (exit) ve tasfiye yolunı da baştan oylañız.

Registratsiya yolunıñ esas basamaqları

Umumiy sıra böyle: adnı tasdiqletmek, faaliyet sahasını ve teşkilat şeklini belgilemek, kerekli vesiqalarnı (esasçınıñ vesiqaları, nizamname, sermiye beyanı) hazırlamaq, yerli idare organına müracaat etmek, litsenziya ve ruhsetlerni almaq, bank hesabı açmaq, vergi qaydiyatından keçmek, muhasebe sistemasını qurmaq. Proseduralar şeherge ve zonağa köre farq etkeni içün, müracaat evelinden yerli mutahassıs ile cedvelni teñeştiriñiz.

Sıq yapılğan hatalar

• Faaliyet sahasını çoq keñ yazmaq – soñra litsenziya problemleri çıqa.
• Sermiye ve real masraflarnı kem bahalamaq.
• Yerli ortaqnıñ rolüni ve qarar qabul etüv tertibini JV şartnamesinde açıq yazmamaq.
• Vergi ve uyğunluq mesuliyetini «soñra bakarız» dep qaldırmaq.
• İşten çıqmaq (exit) strategiyasını baştan planlaşmamaq.

Netice

Çinde eñ «doğru» teşkilat şekli yoq – siziñ faaliyet türüñizge, nezaret istegiñizge, sermiyeñizge ve uzun müddetli planıñızğa bağlı. WFOE ekseriyet içün tabiy saylav, amma mahdut sektorlarda JV ya da temsilcilik ofisi de yerinde ola bilir. Qarar qabul etmezden evel professional mesleat alıñız ve bütün proseduralarnı yazılı şekilde tasdiqletiñiz.

Bu yazı umumiy malümat maqsadı ile yazıldı ve hukukiy ya vergi mesleatı sayılmaz.